Zwroty na literę: "Z"

Z biegiem szyn

- tak, jak prowadzą tory

Z karuzeli

- lokomotywa zjeżdża z obrotnicy

Z kopyta

- o maszyniście, który zbyt szybko ruszył pociągiem z peronu

Z pogotowia

- wracam ze służby przy lokomotywowni

Z ręki do ręki

- przekazanie pojazdu trakcyjnego drugiemu maszyniście obejmującemu służbę

Z ręki do ręki

- szybka zmiana drużyny trakcyjnej na pojazdach trakcyjnych

Z rozbitków

- elektryczne zespoły trakcyjne serii EN57 o numerach 201-206 czyli poskładane z rozbitych jednostek

Z ruchomym dziobem

- to zwrotnica o specjalnej konstrukcji z dodatkowym mechanizmem wyposażona w dziób krzyżownicy, który daje możliwość ustawienia w taki sposób, aby koło pojazdów nie przechodziło nad pustymi przestrzeniami. Typ ten jest stosowany na liniach dużych prędkości w celu zminimalizowania zużycia krzyżownicy

Za kleszcza

- pogardliwie: jechać na lokomotywie za pomocnika maszynisty

Za nos

- rodzaj zawieszenia silników trakcyjnych

Za portki

- rodzaj zawieszenia silników trakcyjnych

Za sterami

- potocznie maszynista za nastawnikiem jazdy

Zabity pociąg

- pociąg, w którym wagony mają zajęte wszystkie miejsca siedzące i stojące ponad stan

Zablokować tory

- strajkujący pracownicy na torach układają wszelkiego rodzaju przeszkody

Zabrać się

- czy może osoba nieupoważniona przejechać się na lokomotywie bez upoważnienia

Zaciski hamulcowe

- to inaczej szczęki hamulcowe

Zadać moc

- uruchomić z miejsca lokomotywę przez ustawienie nastawnika jazdy na kolejne jego pozycje

Zadaszenia latarni 

- na semaforach i sygnalizatorach świetlnych wystający na zewnątrz daszek nad komorą świetlną

Zadyma śnieżna

- efekt śnieżny powstały po szybkim przejechaniu pociągu po opadach śniegu

Zafocić loka

- udało się zrobić zdjęcie lokomotywie

Zagęszczarka podsypki

- zagęszczenia podsypki dokonują dynamiczne stabilizatory, które są samojezdnymi maszynami wyposażonymi w zespoły generujące drgania przekazywane nawierzchni torowej przez szyny w celu przyspieszenia stabilizacji położenia toru

Zagęszczarka tłucznia

- urządzenie do zagęszczania tłucznia wokół podkładów kolejowych

Zajechać na CPN

- zjechać lokomotywą spalinową na stację paliw

Zajefajny dźwięk

- bardzo ciekawy dźwięk syreny lokomotywy

Zajęty szlak

- szlak, na który wyjechał pociąg, lokomotywa lub trwa na nim remont toru

Zajęty tor

- tor, na którym stoi pociąg, lub jakieś wagony

Zakleszczenie zestawów

- ruch pociągu z nieobracającymi się zestawami kołowymi przyblokowane przez hamulec w którymś z wagonów

Zaklinować zestaw

- unieruchomienie zestawu kołowego w wyniku usterki (pęknięcia zębatki) przekładni głównej, co powoduje jego zalokowanie

Zakropić popielnik

- informacja dotycząca trakcji parowej, o której informował wskaźnik W 12 ustawiony na szlaku w odległości 200 m przed mostami, wiaduktami i podobnymi budowlami

Załączyć wiatr

- wiatr to nagrzewnica w kabinach dziewiętnastek

Załoga pociągu

- drużyna konduktorska (kiedyś)

Załom niwelety

- jeden z parametrów - miejsce (punkt) zmiany pochylenia podłużnego w torowisku

Zamek kluczowy

- do zabezpieczenia (zamknięcia na zamek) zwrotnic kolejowych pozwalający na bezpieczny przejazd pociągu

Zamiatanie tłucznia

- w torach zamiata tłuczeń

Zamknąć klapy

- informacja dotycząca trakcji parowej (zamknąć klapy popielnika), o której informował wskaźnik W 12 i był ustawiony na szlaku w odległości 200 m przed mostami, wiaduktami i podobnymi budowlami

Zamknięcia nastawcze

- rodzaj zamknięcia, które umożliwienia przestawiania zwrotnic pod przejeżdżającym taborem, a jednocześnie dla zapewnia prawidłowe przyleganie iglicy do opornicy i niedopuszczenia do samoczynnego przestawienia zwrotnicy

Zamknięcie toru

- wstrzymany ruch po danym torze, gdy na nim są np. roboty torowe lub wypadek

Zamknięty tor

- tor, który jest osłonięty tarczą zamknięcia toru D1

Zamknij żabę

- założyć wykolejnicę na szynę

Zamykadło zwrotnicowe

- kiedyś, a dziś zamek zwrotnicowy

Zamykanie przebiegu

- czynności wykonane za pomocą drążka przebiegowego na nastawni po nastawieniu zwrotnic do właściwych położeń - mówimy wtedy, że przebieg został zamknięty

Zamykanie przebiegu

- po odpowiednim ustawieniu zwrotnic do danego przebiegu, przebieg ten zostaje zamknięty za pomocą drążka przebiegowego

Zapchany pociąg

- pociąg, w którym wagony mają zajęte wszystkie miejsca siedzące i stojące ponad stan

Zapinanie toru

- montaż przytwierdzeń szynowych do podkładów

Zapinki torowe

- chodzi tu o sposób montażu przytwierdzeń szyn do podkładów

Zapłon łuku

- występuje pomiędzy stykami stycznika podczas jego wyłączania spod działania (to znaczy przeskok iskry, który powoduje czasami zapalenie się styczników)

Zapora drogowa

- ręczne, lub elektryczne urządzenia zabezpieczające przejazdy kolejowe (szlaban, rogatka)

Zapora kolejowa

- rogatka, szlaban

Zapora ręczna

- obsługiwana ręcznie rogatka, szlaban

Zapowiada maszyna

- czyli komputerowy syntezator mowy, który czyta zapowiedzi na dworcu

Zapowiedzi pociągów

- ogłaszanie informacji dotyczących odjazdów, przyjazdów pociągów (i innych) przez megafony dworcowe

Zapychacz UFO

- lokomotywa spalinowa SM42 przerobiona na dwa pantografy na linii hutniczej

Zasmarkany pulpit

- zaniedbany pulpit w kabinie maszynisty, a na nim można spotkać popiół z papierosów, okruchy pieczywa i inne nieczystości

Zasoby ludzkie

- nowoczesna nazwa pracowników danego zakładu pracy

Zastartować na krótko

- uruchomić lokomotywę spalinową bezpośrednio z szafy WN z pominięciem fabrycznych zabezpieczeń (czynność jest niedozwolona)

Zastawka elektryczna

- część elektromechanicznej blokady liniowej, która jest zwalniana czujnikiem torowym

Zastępcza komunikacja

- to zamiast połączeń kolejowych wprowadza się komunikację autobusową w wyniku zamknięć lub ograniczeń ruchu na liniach kolejowych spowodowanych ich remontami

Zaświeć świeczkę

- wyświetlenie tarczy manewrowej (krakowskie)

Zatrzymaj przed zmianą

- zatrzymaj lokomotywę przed ukresem

Zawierana zwrotnica

- kiedyś o ryglowanej zwrotnicy

Zawiesił się

- o stykach stycznika, który nie działa prawidłowo

Zawieszenie „Y”

- jest to typ sieci z zawieszeniem uelastyczniającym stosowany na liniach kolejowych z dużymi prędkościami - ponad 120 km/h

Zawisza czarny

- polski pociąg pancerny powstały w 1920 roku, jako PP 13 - walczył w czasie wojny z bolszewikami

Zaworów napędzających

- tu chodzi o żurawie stacyjne, które napełniają wodą tendry parowozów

Zawory przedmuchowe

- na parowozie kurki przedmuchowe, które otwiera maszynista w razie potrzeby (na dłuższym postoju parowozu) do usunięcia pary z cylindra

Zawór drążkowy

- zawór bezpieczeństwa, którego grzybek jest dociskany do otworu za pomocą sprężyny spiralnej działającej na rozciąganie, do której było umocowane długie ramię drążka - dzięki jego długości mogła się zmieniać siła pary działająca na grzybek od dołu

Zawór rozrządczy

- ogólna nazwa zaworów rozrządczych różnego typu

Zawór rozrządczy

- aparat pneumatyczny znajdujący się w każdym pojeździe wyposażonym w hamulec zespolony, który reguluje ciśnienie powietrza w cylindrach hamulcowych

Zawórka blokowa

- uzależnia stan bloku od suwaka przebiegowego

Zawórka przebiegowa

- część blokady stacyjnej

Zawórki blokowe

- element aparatu blokowego

Zawrzeć zwrotnicę

- kiedyś o ryglowaniu zwrotnicy

Zbieralnik pary

- pojemnik zlokalizowany na szczycie kotła w lokomotywach parowych zbierający parę nasyconą. Jego zadaniem jest uniemożliwienie zalania wodą silnika parowego, zwłaszcza podczas jazdy po pochyłościach, co mogłoby spowodować awarię

Zbijać czuwak

- nacisnąć na pulpicie przycisk kasowania czuwaka

Zbijać SHP

- kasować SHP przez naciśnięcie przycisku

Zbiornik pomocniczy

Zbiornik w układzie hamulcowym, który gromadzi zapas sprężonego powietrza wykorzystywany do hamowania

Zdeklasowany wagon

- to wagon np. klasy 1 starszego typu pełniący w pociągu funkcję wagonu klasy 2

Zdolność przepustowa

- to maksymalna ilość pociągów towarowych (lub wagonów), którą można przepuścić przez stację w ciągu najczęściej doby

Zdolność przeróbcza

- to największa ilość pociągów towarowych (lub wagonów), którą można rozrządzić i zestawić na stacji w ciągu np. doby

Zejść do zera

- wyrzucić się (cofnąć) nastawnik jazdy na lokomotywie do pozycji "0"

Zemsta Breżniewa

- radziecka lokomotywa spalinowa z przekładnia elektryczną serii ST44 przeznaczona do obsługi ruchu towarowego, produkowana w latach 1965 do 1988 roku

Zemsta Ceausescu

- lokomotywa spalinowa do ruchu osobowego serii SP32

Zemsta Ceaușescu

- lokomotywa spalinowa serii BR 119 - produkowana w latach 1976–1985 przez rumuńskie zakłady FAUR dla kolei wschodnioniemieckich (z niemieckiego Ceaușescu Rache - z uwagi na rumuńskie pochodzenie i awaryjność)

Zerwanie pędni

- do prawidłowego działania urządzenia potrzebne jest odpowiednie napięcie pędni, pęknięcie (zerwanie) jej spowoduje brak możliwości zmiany położenia odpowiedniego urządzenia

Zespoły przekaźników

- jeden z podstawowych elementów urządzeń przekaźnikowych

Zespół obróbkowy

- to na danej stacji pracownik lub grupa pracowników, która wykonuje technologiczną obróbkę pociągów lub wagonów wynikająca z potrzeb danej stacji

Zespół podbijający

- urządzenie podwieszane i doczepiane do chwytaka koparki dwudrogowej, które umożliwia jednoczesne podbicie jednego węzła przytwierdzenia pojedynczego podkładu lub podrozjazdnicy

Zestaw dowiązany

- to półwózek na parowozie, który nosi nazwę zestawu „bissel'“ lub zestawu Krauss-Helmholtza

Zestaw kołowy

- w taborze kolejowym określa się kompletną oś z kołami (koło bose i obręcze)

Zestawy napędne

- to napędzane koła w pojazdach trakcyjnych, czyli moment obrotowy z zespołów napędowych jest przenoszony na te koła

Zestawy napędne

- to napędzane koła w pojazdach trakcyjnych, czyli moment obrotowy z zespołów napędowych jest przenoszony na te koła

Zestawy toczne

- to nienapędzane koła w pojazdach trakcyjnych

Zestawy toczne

- to nienapędzane koła w pojazdach trakcyjnych

Zgrzewarka do szyn

- różnego rodzaju urządzenia do czołowego łączenia szyn z zapewnieniem wysokiej, jakości połączenia

Zielona droga

- wolna droga, czyli semafor podany na sygnał zezwalający na jazdę

Zielone migowe

- zielone światło migające na semaforze świetlnym

Zielone wozy

- potocznie o lokomotywach (zwłaszcza elektrycznych) malowanych na zielono

Zielonej drogi

- powszechne pozdrowienie pomiędzy drużynami trakcyjnymi

Zielony Byk

- lokomotywa elektryczna serii ET22 w swoim pierwotnym malowaniu

Zielony diesel

- lokomotywa spalinowa pomalowana na specyficzny zielony kolor

Zielony tunel

- tunel utworzony z drzew, które obrastają torowisko po bokach i od góry tworząc swoisty tunel

Zielony Zwrot

- akcja PKP Intercity w inwestycje odnawialnych źródeł energii, jak również usług, które pozwalają na lepsze zarządzanie energią

Zionie ogniem

- z komina lokomotywy spalinowej lecą kłęby iskier

Złapać pociąg

- zdążyć na pociąg

Złapany na stacji

- udało się zrobić zdjęcie pociągu, lokomotywy na stacji

Złącze elastyczne

- przy wagonach (pojazdach trakcyjnych) przewody połączenia gumowego (węże)

Złączka klinowa

- sposób mocowania, łączenia ze sobą przewodów jezdnych

Złodziej lokomotyw

- humorystycznie o tych, co całymi dniami chodzą po torach i szukają parowozu, elektrowozu lub spalinowozu, który można by ukraść, aby potem się z nim „ożenić”

Złodzieje trakcji

- złodzieje, którzy nie bacząc na wysokie napięcie znajdują sposoby na kradzież przewodu jezdnego z sieci trakcyjnej

Złoty Impuls

- elektryczne zespoły trakcyjne produkcji polskiej produkowane w NEWAG-u serii EN63 (szczecińskie)

Złoty Impulsik

- szczeciński elektryczny zespół trakcyjny produkcji polskiej produkowane w NEWAG-u serii EN63A-031

Złoty pociąg

- nazwa pociągu III Rzeszy, który między listopadem 1944 a końcem stycznia 1945 roku miał wyruszyć z Wrocławia w kierunku Wałbrzycha, jednak na dworzec w Wałbrzychu nigdy nie dotarł o istnieniu, którego możemy tylko gdybać

Złoty Pociąg

- to potoczna nazwa jednostki elektrycznej serii EN76

Zmiana butów

- toczenie obręczy na zestawach kołowych

Zmiana czoła

- zmiana kierunku jazdy pociągu

Zmiana czoła

- zmienić w zespole trakcyjnym kabinę sterowniczą (na tylną)

Zmiana trasy

- to w gronie maszynistów przejście na EMERYTURĘ

Zmiana twarzy

- to lokomotywy, którym po jakieś wymianie, lub po pożarze zmieniono oznaczenie np. „T” zamieniono na „P”

Zmianą roboczą

- nowe określenie służby kolejarzy

Zmycia gruntów

- są to naruszenia w postaci wyżłobień lub pasm zsuwającego się gruntu

Zmycia skarp

- są to naruszenia w postaci wyżłobień lub pasm zsuwającego się gruntu, czyli naruszenie skarpy przez wody opadowe lub wody topniejącego śniegu

Znajomość linii

- to znajomość warunków miejscowych szlaków, posterunków i stacji przez drużynę pociągową, na których prowadzi ona pojazd lub pociąg

Znak rewizyjny

- znormalizowane znaki na pojazdach kolejowych dotyczące napraw

Znikające szyny

- obecnie podczas prac modernizacyjnych torowiska likwiduje się odcinki szyn wiekowych (ciekawych wiekowo, nawet ponad 100 letnich), których miejsce powinno być w muzeum kolejnictwa

Zrobić przelot

- przygotować drogę przebiegu dla pociągu (luzaka) bez zatrzymania przez stację

Zrób wajchę

- odrób, przełóż zwrotnicę

Zrzucanie szyn

- układanie szyn na podkładach

Zsunięcia nasypu

- to poprzeczne przesuwanie się nasypu na rumoszu, czyli gruzowisku albo piaskowisku

Zug do domu

- pociąg do domu

Zużywaczka torów

- radziecka lokomotywa spalinowa serii ST44

Zwalić semafor

- zamknąć (dźwignią lub przyciskiem na pulpicie) semafor w położenie STÓJ

Zwalnianie hamulców

- po prostu wyluzowanie hamulców

Zwijanie torów

- likwidowanie (rozbiórka) istniejącego toru

Zwolnij hamulec

- wyluzować hamulec

Zwrot odchylny

- zwrot, gdzie drut pędniowy zmienia kierunek

Zwrot odchylny

- jeden z elementów (kierujący) na drodze prowadzenia drutów pędniowych

Zwrot załomowy

- zwrot, gdzie drut pędniowy zmienia kierunek

Zwrotnica samopowrotna

- zwrotnica, która po rozpruciu ustawia się (powraca) zawsze we wcześniej ustawiony kierunek